มีเดียวิกี

มีเดียวิกิ  MediaWiki

ซอฟต์แวร์ที่ใช้ในการจัดการข้อมูลในการทำเว็บไซต์ เป็นที่รู้จักดีในฐานะซอฟต์แวร์หลักสำหรับโครงการวิกิพีเดีย และโครงการในวิกิมีเดีย การทำงานของมีเดียวิกิโดยทำงานบนเซิร์ฟเวอร์เป็นหลัก โดยทำงานกับภาษาพีเอชพี และMySQL โครงการวิกิพีเดียและโครงการอื่นในมูลนิธิวิกิมีเดีย ที่ปัจจุบันใช้งานมีเดียวิกิ ระยะ 3 ภายใต้ลิขสิทธิ์แบบGFDL โดยซอฟต์แวร์ ถูกใช้ภายใต้ GPL

ผู้จัดทำและประวัติ

แมกนัส มันสเก (Magnus Manske) นักศึกษาคณะวิทยาศาสตร์การเคมี มหาวิทยาลัยโคโลญจน์ ประเทศเยอรมนี  เป็นผู้เริ่มออกแบบ ซอฟต์แวร์มีเดียวิกิ

ทำงานโดยภาษาพีเอชพี และฐานข้อมูล MySQL ซึ่งต่อมาได้มีโปรแกรมเมอร์หลายคนได้ร่วมในโครงการนี้

ในวันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2545

 โครงการระยะที่ 1 ชื่อ ยูสมอดวิกิ (UseModWiki) ได้เปลี่ยนมาเป็น

โครงการระยะที่ 2 และในเดือนมิถุนายน ปีเดียวกัน ได้เปลี่ยนชื่อมาเป็น มีเดียวิกิ

(โครงการระยะที่ 3) ชื่อในปัจจุบัน ในปัจจุบัน ไบรออน วิบเบอร์ เป็นแกนนำผู้พัฒนาซอฟต์แวร์มีเดียวิกิ

การพัฒนาจากโครงการระยะที่ 2 เป็นระยะที่ 3

ในวันเสาร์ที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2545 วิกิพีเดีย ได้ย้ายจากเซิร์ฟเวอร์เดิมไปสู่เซิร์ฟเวอร์ใหม่ (โครงการระยะ 3) ที่มีความสามารถสูงกว่าและเนื้อที่ที่มากกว่า ความสามารถหลักระหว่างโครงการระยะที่ 3 คล้ายกับโครงการในระยะที่ 2 โดยเพิ่มความสามารถดังต่อไปนี้เข้าไป ได้แก่ ระบบอัปโหลดรูป และการใช้ภาพในบทความ ระบบค้นหาข้อมูล โดยสามารถเก็บข้อมูลดัชนี ได้ในลักษณะทั้ง 2 และ 3 ตัวอักษร เพิ่มแถบข้างที่สามารถย้ายได้ สำหรับเว็บเบราว์เซอร์รุ่นใหม่ มีการจัดเก็บหมายเลขไอพี ของแต่ละการแก้ไข เพื่อให้สามารถติดตามการแก้ไขได้ เนื่องจากในระยะหลังมีผู้ใช้ที่ไม่ได้ลงทะเบียนเพิ่มมากขึ้น และหลายคนได้ช่วยเขียนในหลายบทความ เพิ่มความสามารถใช้สมการคณิตศาสตร์ เพิ่มความสามารถทำงานกับบอต เพิ่มระบบเก็บสถิติผู้ใช้แบบใหม่ ที่ใช้ทรัพยากรของเครื่องน้อยลง และเซิร์ฟเวอร์ของวิกิพีเดียกับเซิร์ฟเวอร์ของฐานข้อมูล สามารถทำงานแยกกัน
ซอฟต์แวร์ในโครงการระยะที่ 3 นี้ มีชื่อเสียงโด่งดังและมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ในขณะเดียวกัน ก็มีการแก้ไขข้อบกพร่องและเสริมความเสถียรของระบบ
จุดสำคัญ
ความเคลื่อนไหวคือต้องมี visibility หรือถูกแสดงออกมาให้แจ่มชัด มีความเป็น publicity คือคนในชุมชนต้องเห็นความเคลื่อนไหวนั้นอย่างเท่าเทียมกัน ไม่ใช่ว่าเห็นเฉพาะคนส่งสารกับคนรับสารเท่านั้น ดังนั้นเราจึงไม่มีวันเห็นเว็บบอร์ดที่มีแต่ private message และอีเมลไม่ถูกเรียกว่าเป็นชุมชน (แต่ mailing list ที่ทุกคนเห็นเมลของกันและกัน ถือเป็นชุมชน)

จุดบอดสำคัญ

1.                         Wiki คือหน้าแรกนั้นเป็น static และต้องใช้การแก้ไขด้วยมือเสมอ (ถึงแม้จะเป็นไปได้ที่จะติดตั้งสคริปต์แสดงเนื้อหาอัตโนมัติเพิ่มเติม) เมื่อผู้เข้าชมเว็บเข้ามายังหน้าแรกซึ่งเป็นหน้าหลัก ก็จะพบกับเพจหน้าตาเดิมๆ ซึ่งส่งผลให้ผู้ใช้ถอยหนีตามที่อธิบายไปแล้ว และถ้าจะปิดจุดอ่อนนี้โดยการแก้ไขหน้าแรกด้วยมือ ในระยะยาวนั้นเป็นไปไม่ได้แน่นอน และไม่ใช่การใช้งาน CMS ที่ถูกต้องนัก

2.                      ระบบคอมเมนต์ใน MediaWiki นั้นไม่ได้ถูกออกแบบมาสำหรับคอมเมนต์ มันเป็นการนำระบบจัดการเอกสารมาใช้เป็นคอมเมนต์กลายๆ คอมเมนต์ของ MediaWiki นั้นไม่ถูกแสดงรวมในหน้าเดียวกับเนื้อหา แต่แยกเป็นอีกแท็บ (ขาด visibility) และการที่คอมเมนต์ถือเป็นเอกสารอีกหนึ่งชิ้น ทำให้เส้นแบ่งระหว่างคอมเมนต์ของผู้ใช้แต่ละคนดูได้ยาก (ขาด separation)

สรุป

MediaWiki ไม่ได้ถูกออกแบบมาให้เป็นเว็บชุมชน ไม่เน้น เพราะมันถูกสร้างมาเป็นระบบจัดการเอกสาร (ซึ่งทำได้ดีเยี่ยมในหลายเรื่อง เช่น ระบบ revision หรือระบบ category อย่างเทพ) ไม่ควรใช้มาเป็นเครื่องมือหลักในการทำเว็บชุมชน

แหล่งที่มา

http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%81%E0%B8%B4

http://www.isriya.com/node/1884/why-mediawiki-doesnt-suitable-for-community-site